Өргөлт, аялга нь хүний гарал үүсэл, туршлагыг харуулдаг сонирхолтой хэлний хэсэг юм. Хэл суралцагчдын хувьд өргөлт ихэнхдээ анхаарлын төвд ордог боловч хамгийн чухал хэлний чадваруудыг орхигдуулах шалтгаан болдог. 

Аялга гэж юу вэ? 

Аялга нь тодорхой бүс  нутаг, нийгмийн бүлэг эсвэл эх хэлэнд хамаарах үгийн дуудах онцлог юм. Үүнд авиа, аялга, хэмнэл зэрэг ялгаанууд орно. Бүх хүнд өөрийн гэсэн өргөлт байдаг бөгөөд газарзүй, соёл эх хэлний нөлөөгөөр бий болдог.  Жишээ: Япон хэлэнд /L/ авиа байхгүй тул япон хүн “love” гэдэг үгийг зөв дуудахад хүндрэлтэй байдаг. Мөн Койсан хэлэнд товшилт /click/ авиа ашиглагддаг тул дуурайж сурахад хэцүү. 

Хүмүүс яагаад аялгатай ярьдаг вэ?

– Газарзүй: Өссөн орчин, хот, бүс нутгаас хамаарна.

– Соёл: Уламжлал, нийгмийн хэв маяг нь хэлний хэмнэлт нөлөөлнө.

– Эх хэлний нөлөө: Зарим авиа эх хэлэнд байхгүй.

– Дадлага, харилцаа: чадварлаг яригчидтай харьцах нь аялганд нөлөөлнө. 

Мөн хүн харилцах үедээ харилцагчийнхаа яриа, дохио зангааг өөрийн мэдэлгүй дуурайдаг хамелеон эффект ч байдаг. 

Яагаад ойлгогдох чадвар чухал вэ? 

Хэл сурах гол зорилго бол харилцаа холбоо юм. Аялгаа төгс болгохоос илүүтэйгээр бусдад ойлгогдож байвал хангалттай гэж үзэх нь бий. 

– Үг, өгүүлбэрээ зөвөөр дамжуулж чадна. 

– Стресс багасч, суралцах явц илүү таатай болно. 

– Соёлын олон янз байдлыг хүлээн зөвшөөрнө. 

– Өөрийн соёл, онцлогоо хадгалж чадна. 

Ойлгогдох чадварыг сайжруулах зөвлөмж 

– Чадварлаг яригчдыг сонсож дуурайх

– Гол авиаг зөв дуудахад төвлөрөх 

– Өөрийн яриаг бичиж харьцуулах 

– Чадварлаг яригчдаас санал хүсэлт авах 

Өргөлт аялга нь таны онцлог, хэлний баялагийг харуулж буй нэг хэлбэр юм. Энэ нь алдаа биш, хариин таны таних тэмдэг, бахархах зүйл юм. Хамгийн чухал нь бусдад ойлгогдож, хэл сурах үйл явцаас таашаал авах явдал юм.